100. ROCZNICA ŚMIERCI STEFANA ŻEROMSKIEGO

20 listopada przypada 100. rocznica śmierci Stefana Żeromskiego, jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy przełomu XIX i XX wieku, dramaturga i publicysty oraz duchowego autorytetu polskiej inteligencji. Był inicjatorem i pierwszym prezesem Związku Zawodowego Literatów Polskich, założycielem polskiego oddziału PEN Clubu. Wydanie niemal każdego z jego dzieł stawało się wydarzeniem literackim. Oprócz działalności pisarskiej, silnie angażował się też w działalność społeczną, patriotyczną i edukacyjną. Dzieła Żeromskiego zapisały się w kulturze polskiej jako powieści poruszające tematykę natury moralnej i filozoficznej, związane z dążeniem do niepodległości. Jego utwory przekładane były na kilkanaście języków, wiele z nich trafiło na scenę, a część doczekała się nawet ekranizacji, m. in.: „Syzyfowe prace”, „Dzieje grzechu”, „Przedwiośnie” czy „Ludzie bezdomni”. To pisarz, bez którego trudno wyobrazić sobie literaturę polską.
Władysław Reymont, na wieść o śmierci wielkiego mistrza pióra, tak napisał: „Dzisiaj umarł Żeromski, cios to dla mnie okrutny z wielu powodów. Umarł na serce. Był o parę lat starszy ode mnie, ale miał szaloną wolę życia i energię. Strata ta polskiej literatury niezastąpiona. Uwielbiałem Go jako genialnego pisarza. Naturalnie, ta nagła śmierć źle podziałała i na mój stan zdrowia. Teraz bowiem na mnie przychodzi kolej umierania”. Władysław Reymont zmarł kilkanaście dni później, 5 grudnia. (źródło: Biblioteka Narodowa)
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o ogromnym znaczeniu dorobku pisarza, ustanowił rok 2025 Rokiem Stefana Żeromskiego.









